đức bà
Định nghĩa
- Danh từ (cổ, trang trọng):
- Công chúa: Từ dùng để gọi hoặc chỉ các bà công chúa trong triều đình phong kiến, thể hiện sự tôn kính.
- Đức Mẹ Maria: Trong tôn giáo Công giáo, "đức bà" là danh hiệu tôn xưng Đức Mẹ Maria, mẹ của Chúa Giêsu.
Ví dụ sử dụng
Nghĩa công chúa:
- Đức bà công chúa ngự giá ra Bắc. (Công chúa cao quý lên đường ra vùng phía Bắc.)
- Triều đình nghênh đón đức bà hồi cung. (Triều đình đón rước công chúa trở về cung điện.)
Nghĩa tôn giáo:
- Kính chào đức bà Maria, đầy ơn phúc. (Lời chào kính trọng dành cho Đức Mẹ Maria, người đầy ân sủng.)
- Nhà thờ đức bà Sài Gòn là địa danh nổi tiếng. (Nhà thờ mang tên Đức Mẹ Maria ở Sài Gòn là điểm đến quen thuộc.)
Các cách sử dụng nâng cao
"đức bà" trong văn phong cổ: Thường xuất hiện trong văn bản lịch sử, thơ ca cổ điển, hoặc các bài văn tế.
- Đức bà có công lớn với triều đình. (Vị công chúa ấy đã có nhiều đóng góp cho triều đình.)
"đức bà" trong ngữ cảnh tôn giáo: Dùng trong các kinh nguyện, thánh ca, hoặc khi nói về các thánh nữ.
- Đức bà hiện ra tại Fatima. (Đức Mẹ Maria hiện ra tại Fatima.)
Biến thể và từ gần giống
Bà (danh từ): người phụ nữ lớn tuổi hoặc có địa vị (nghĩa chung, không trang trọng bằng "đức bà").
- Bà ấy là một nhà từ thiện. (Người phụ nữ ấy làm việc thiện nguyện.)
Đức mẹ (danh từ): danh hiệu tôn xưng Đức Maria trong Công giáo, tương tự "đức bà" nhưng phổ biến hơn.
- Đức mẹ ban ơn lành. (Đức Maria ban phước lành.)
Công chúa (danh từ): con gái vua, có địa vị cao quý.
- Công chúa thường sống trong cung cấm. (Con gái vua thường ở trong cung điện kín.)
Từ đồng nghĩa
Bà chúa (cổ): người phụ nữ có quyền lực, tương tự công chúa.
- Bà chúa làng chài là một huyền thoại. (Người phụ nữ quyền lực của làng chài là một truyền thuyết.)
Thánh nữ (tôn giáo): người phụ nữ được tôn thờ trong đạo, tương tự "đức bà" trong ngữ cảnh tôn giáo.
- Thánh nữ Teresa được kính nhớ. (Thánh nữ Teresa được tưởng niệm.)
Thành ngữ liên quan
- Đức bà từ mẫu: hình ảnh người mẹ hiền từ, cao quý (thường dùng để chỉ Đức Mẹ Maria).
- Đức bà từ mẫu luôn che chở con cái. (Người mẹ hiền từ luôn bảo vệ con cái.)